Meksika
| Ulusal marş: "Himno Nacional Mexicano" Mexican National Anthem |
|
.svg) |
|
| Başkent | Mexico City |
| En büyük şehir | Mexico City |
| Resmî dil(ler) | İspanyolca |
| Etnik grup(lar) | {{{ethnic_groups}}} |
| Hükûmet | Cumhuriyet |
| - Cumhurbaşkanı | Felipe Calderón |
| Bağımsızlık | İspanya'dan |
| - Bağımsızlık | 16 Eylül 1810 |
| - İlan | 27 Eylül 1821 |
| Yüzölçümü | |
| - Toplam | 1,972,550 km² (15th.) |
| 761,606 mi² | |
| - Sular (%) | 2.5 |
| Nüfus | |
| - Temmuz 2009 yılında | 111,211,789 (11th.) |
| - 2005 sayımına göre | 103,263,388 |
| - Yoğunluk | 55/km² (142nd.) 142/mi² |
| GSMH | 2009 tahmini |
| - Toplam | $1.563 trilyon (11th.) |
| - kişi başına | $14,534 (55th.) |
| Gelişmişlik Endeksi (2007) | ▲ 0.854 (53rd.) – high |
| Para birimi | Meksika pezosu (MXN) |
| Saat dilimi | Official Mexican Timezones (UTC-8 to -6) |
| - Yaz | varies (UTC-7 to -5) |
| İnternet alan adı | .mx |
| Telefon kodu | ++52 |
Meksika (İspanyolca: México ) ya da resmî adıyla Birleşik Meksika Devletleri (Estados Unidos Mexicanos ), yüzölçümü 2.000.000km² yakın olan bir Kuzey Amerika ülkesidir.
Ciudad de México, Monterrey, Guadalajara, Puebla, Juárez, Tijuana, Nezahualcóyotl, Chihuahua ve León Meksika'nın en büyük şehirleridir.
Konu başlıkları |
değiştir Tarihi
değiştir İspanyol Fethi
1519 yılında, Meksika'nın yerli uygarlıkları İspanya tarafından işgal edildi. İki sene sonra 1521'de Aztek başkenti olan Tenochtitlan fethedildi. Francisco Hernández de Córdoba, 1517 senesinde Güney Meksika kıyılarını araştırdı, onu 1518'de Juan de Grijalva izledi.
Erken dönem Conquistador'larının en önemlisi, 1519 yılında yerli bir kıyı yerleşimi olan "Puerto de la Villa Rica de la Vera Cruz"dan ülkeye giren Hernán Cortés'di. Burası günümüzün Veracruz şehridir.
Yaygın kanının aksine,İspanya, Cortes'in 1521 yılında Tenochtitlan şehrini ele geçirmesiyle Meksika'yı fethetmiş olmadı.Tenochtitlan kuşatmasında sonra işgalin tamamlanması için diğer bir iki yüz senenin geçmesi gerekti. Bu süre zarfında yerli halk tarafından İspanya'ya karşı isyanlar, saldırılar ve savaşlar sürmeye devam etti.
değiştir Nüfus yapısı
105.000.000'a varan nüfusuyla Latin Amerika ülkelerinin en kalabalık olanlarındandır. Nüfusun %60'ı melez, %10'u beyaz, geri kalanlar ise yerli halktır. Resmi dil İspanyolca, Quechua ve Takalotça'dır ve Meksika dünya üzerinde anadili olarak İspanyolca konuşan insan sayısının en yüksek olduğu ülkedir.Ülkedeki inançlar ; Roma Katolikleri %89, Protestan %6, diğer %5 şeklinde özetlenebilir. Toplam nüfus içinde okuma yazma oranı %92.2 dir.
değiştir Coğrafî özellikleri
Kuzey Amerika'da, Karayip denizi ve Meksika körfezi kıyısında, Belize ve ABD arasında, Kuzey Pasifik Okyanusu kıyısında, Guatemala ve ABD arasında yer alır. İklimi Tropikalden çöl iklimine kadar değişiklik gösterir.Yüksek, kayalıklı dağlar, alçak kıyı ovaları, yüksek platolar, çöller ülkenin önemli yeryüzü şekilleridir. En alçak noktası: Salada Gölü -10 m ve en yüksek noktası: Volcan Pico de Orizaba 5,700 m'dir. Petrol, gümüş, altın, kurşun, çinko, doğal gaz, kereste doğal kaynkalarıdır.
değiştir Yönetim
- Ülke adı:
- Resmi tam adı: Meksika Devleti
- Kısa şekli : Mexico
- Yerel tam adı: Estados Unidos Mexicanos
- Yerel kısa şekli: Mexico
- Yönetim biçimi: Başkanlık Tipi Federal Cumhuriyet
- Başkent: Mexico City
- İdari bölümler: 31 eyalet ve 1 federal bölge; Aguascalientes, Baja California, Baja California Sur, Campeche, Chiapas, Chihuahua, Coahuila de Zaragoza, Colima, Distrito Federal, Durango, Guanajuato, Guerrero, Hidalgo, Jalisco, Mexico, Michoacan de Ocampo, Morelos, Nayarit, Nuevo Leon, Oaxaca, Puebla, Queretaro de Arteaga, Quintana Roo, San Luis Potosi, Sinaloa, Sonora, Tabasco, Tamaulipas, Tlaxcala, Veracruz-Llave, Yucatan, Zacatecas
- Bağımsızlık günü: 16 Eylül 1810 (İspanya'dan)
- Milli bayram: Bağımsızlık günü, 16 Eylül (1810)
- Anayasa: 5 Şubat 1917
Üye olduğu uluslararası örgüt ve kuruluşlar: APEC (Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği Forumu), BCIE, BIS (Uluslararası İmar Bankası), Caricom (Karayipler Topluluğu ve Ortak Pazarı), CCC (Gümrük İşbirliği Konseyi), CDB (Karayipler Kalkınma Bankası), CE (Avrupa Konseyi), EBRD (Avrupa Yatırım ve Kalkınma Bankası), ECLAC (Birleşmiş Milletler Latin Amerika ve Karayipler Komisyonu), FAO (Tarım ve Gıda Örgütü), G-3, G-6, G-11, G-15, G-19, G-24, IADB (Amerika Bölgesi Kalkınma Bankası), IAEA (Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı), IBRD (Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankası), ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü), ICC (Milletlerarası Ticaret Odası), ICFTU (Uluslararası Serbest Ticaret Birlikleri Konfederastonu), ICRM (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Hareketi), IDA (Uluslararası Kalkınma Birliği), IEA (Uluslararası Enerji Ajansı), IFAD (Uluslararası Tarımsal Kalkınma Fonu), IFC (Uluslararası Finansman Kurumu), IFRCS (Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Toplulukları Federasyonu), ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü), IMF (Uluslararası Para Fonu), IMO (Uluslararası Denizcilik Örgütü), Inmarsat (Uluslararası Denizcilik Uydu Teşkilatı), Intelsat (Uluslararası Telekomünikasyon ve Uydu Örgütü), Interpol (Uluslararası Polis Teşkilatı), IOC (Uluslararası Olimpiyat Komitesi), IOM (Uluslararası Göçmen Teşkilatı), ISO (Uluslararası Standartlar Örgütü), ITU (Uluslararası Haberleşme Birliği), LAES, LAIA (Latin Amerika Entegrasyon Birliği), NAM, NEA (Nükleer Enerji Ajansı), OAS (Amerika Devletleri Teşkilatı), OECD (Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü),OPANAL, OPCW (Kimyasal Silahları Yasaklama Organizasyonu), PCA (Daimi Hakemlik Mahkemesi), RG, UN (Birleşmiş Milletler), UNCTAD (Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı), UNESCO (Eğitim-Bilim ve Kültür Örgütü), UNIDO (Endüstriyel Kalkınma Örgütü), UNITAR (BM Eğitim Araştırma Enstitüsü), UNU, UPU (Dünya Posta Birliği), WCL (Dünya Emek Konfederasyonu), WFTU (Dünya İşçi Sendikaları Federasyonu), WHO (Dünya Sağlık Örgütü), WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Teşkilatı), WMO (Dünya Meteoroloji Örgütü), WToO (Dünya Turizm Örgütü), WTrO (Dünya Ticaret Örgütü)
değiştir Yönetim birimleri
Meksika 1 federal bölge ile 31 eyaletten oluşmaktadır.
değiştir Ekonomik göstergeler
- GSYİH: Satınalma Gücü paritesi - 1.134 trilyon $ (2006 verileri)
- GSYİH - reel büyüme: %4.5 (2006 verileri)
- GSYİH - sektörel bileşim:
- Tarım: %3.9
- Endüstri: %25.7
- Hizmet: %70.5 (2006)
- Enflasyon oranı (tüketici fiyatlarında): %3.4 (2006 verileri)
- İş gücü: 38.09 milyon (2006)
- Sektörlere göre işgücü dağılımı: tarım %18, endüstri %24, hizmet %58 (2003)
- İşsizlik oranı: %3.2 (2006)
- Endüstri: Yiyecek, içecek, tütün, kimyasal ürünler, demir ve çelik, petrol, madencilik, tekstil, giysi, motorlu araçlar, tüketim malları, turizm
- Endüstrinin büyüme oranı: %3.6 (2006 verileri)
- Elektrik üretimi: 242.4 milyar kWh (2004)
- Elektrik tüketimi: 224.6 milyar kWh (2004)
- Elektrik ihracatı: 1.203 milyar kWh (2004)
- Elektrik ithalatı: 416 milyon kWh (2004)
- Tarım ürünleri: Mısır, buğday, soya fasulyesi, pirinç, baklagiller, pamuk, kahve, meyve, domates, sığır eti, kümes hayvanları, süt ürünleri, ağaç ürünleri
- İhracat: 248.8 milyar $ ( 2006)
- İhracat ürünleri: Sanayi malları, petrol ürünleri, gümüş, meyve, sebze, kahve, pamuk
- İhracat ortakları: ABD %85.7, Kanada %2, İspanya %1.4 (2005)
- İthalat: 253.1 milyar $ (2006)
- İthalat ürünleri: Metal kesme makineleri, çelik ürünleri, tarım makineleri, elektrik cihazları, motorlu araçlar için yedek parçalar, uçak ve uçak parçaları
- İthalat ortakları: ABD %53.4, Çin %8, Japonya %5.9 (2005)
- Dış borç tutarı: 178.3 milyar $ (2006)
- Para birimi: Meksika Pesosu (MXN)
- Para birimi kodu: MXN
- Mali yıl: Takvim yılı
değiştir Meksika'da Eğitim
Meksika'da son yıllarda önemli ölçüde, 2000 yılında yüzde 9,2, için 6.055.000 dan cahil yükselen,% 7.9 'a, 5.915.000 kişiyle altında cehalet oranlarını azalttı 2007 yılında bu durum, yakın ülke yerleştirerek okuryazarlığı yılında Milli Eğitim Bakanlığı, 4 Eylül 2008 bülten amaçlara ulaşılmasında için Meksika'ya yakın olarak yayınlanan göre, Binyıl Kalkınma Hedefleri'ne ulaşmada okuryazarlık ve eğitim kapsamında Gol. 2009 için, Meksika 98,1 oranında bir okuryazarlık oranı vardır. [126]
değiştir İlköğretim ve ortaöğretim
Bir halk eğitimi en büyük başarılarının Meksika Ulusal Komisyonu Ücretsiz Ders Kitabı, bugün her ilköğretim CONALITEG metin ve ortaöğretim metinler firma yayıncılık tarafından geliştirilen öğrenci için gelen bir ihale vardır. Bugün farklı Hint dillerde metinler de olduğu gibi görme engelli çocukların ulaşır.
Yerli eğitim de Meksika mevcut olmuştur. zaten yerli topluluklar için 1960'lardan beri, iki dilli ilköğretim programlarının orta doksanlar bir anayasa reformu sonrasında, bu programların yeni bir ivme olacak olmasına rağmen.
Meksika ilk ülke yetmişli yıllarda, uydu, küçük kasaba ve zor erişim yerli toplulukların amaçlayan ile ortaöğretim sistemi içinde set oldu. 2005 yılında bu sistem zaten 30.000 okulların bağlı, 3 milyon öğrenci ve önceden kaydedilmiş eğitim materyali şirketin "Edu-Sat" kullanarak telekonferans, video konferans aracılığıyla uydu üzerinden iletilen almak 300.000 öğretmen vardı. Bu sistem Meksika ortaöğretim okulları olarak bilinen kullanmak Okulları. Meksikalı uydu eğitim programlama bazı Orta Amerika ülkeleri ve Kolombiya bazı bölgelerinde ve yayın ediliyor ABD'nin güney eyaletlerinde iki dilli bir eğitim yöntemi olarak kullanılıyor.
değiştir Yükseköğretim
Nacional Universidad Autonoma de Mexico, Meksika Ciudad Universitaria, D. Merkez Kütüphanesi F. 21 Eylül 1551 Meksika'da ilk üniversite kurulması Royal ve Papaya ait Meksika Üniversitesi'nde, 25 Ocak 1553 tarihinde kendi içerisinde açılması idi.
22 Eylül 1910 Universidad Nacional de Meksika adıyla kuruldu Ulusal Özerk Meksika Üniversitesi'nde (UNAM) kuruldu. Üç Nobel ödülü sahipleri: Octavio Paz (Edebiyat) vardır, Alfonso Garcia Robles (Barış) ve Mario J. Molina (Kimya). UNAM zengin tarihi ve Meksika kalkınmasına katkıda tarafından kabul edilir, Maksimum üniversite. cari yıl 2010 kadar UNAM ülke ve aynı şekilde gelen araştırmacıların en önemli jeneratör olarak bilgi disiplinleri daha fazla çeşitlilik yetiştiriyor ile kredilendirilen kabul edilmektedir.
Ulusal Politeknik Enstitüsü Mexico City 1936 yılında Cumhurbaşkanı Lazaro Cardenas del Rio yönetimi sırasında kuruldu. ülkenin yeniden inşasında devrimci idealler, mesleki eğitim sınıfları en anda savunmasız isteyen takiben, aynı zamanda ülkenin sanayi ve ekonomik kalkınmasına ivme olduğunu. Bu, yüksek akademik standartlara sahip bir Meksika'da en prestijli eğitim kurumları ve önemli bir kurumdur yönetim alanlarında, bilim, mühendislik ve yeni teknolojilere teknisyen ve uzmanlarının eğitiminde öncü bir liderdir.
Başka bir kurum Universidad Autonoma Metropolitana, Meksika yüksek öğrenim, 1974 yılında Cumhurbaşkanı Meksika Luis Echeverría of kararname ile kurulmuştur. Dört adet (veya kampüsü) Mexico City eteklerinde yer vardır. Bu birimler Azcapotzalco, Cuajimalpa, Iztapalapa ve Xochimilco vardır.
Meksika Mesleki eğitim bilginin gelişim derecesi (Üniversite veya Kurum) ve katkı (kamu veya özel) niteliğine göre dayanmaktadır.
Eğitim Model Teknolojik Üniversitesi Meksika yükseköğretim sisteminde bir bağlantıdır. 1991 yılında onun görünümünü, çalışmalar Sekreterliği Halk Eğitim, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada, Almanya, Japonya ve Fransa gibi ülkelerle Meksika'da eğitim programları karşılaştırıldığında tarafından yürütülen ürünüdür. Bu kurumlar devlet hükümetlerin merkezi olmayan kamu kuruluşları olarak, hedeflerini Teknoloji Üniversitesi arasında, ortaya kendi mezunları toplumlarında ekonomik kalkınmayı teşvik becerilerini katkı beklediğini söyledi. 2009 için, 73 teknolojik üniversiteler, ülkenin 29 ülkeleri kapsayan vardır.
değiştir Meksika'da Kültür
Tarihsel, etkin, toplumsal ve ekonomik etkenlerden kaynaklanan bölgesel farklılaşmalara karşın, yerel halk sanatlarının yanı sıra Avrupa kaynaklı klasik sanatlara dayanan özgün bir Meksika kültüründen bahsedilebilir. 1930'larda güçlenen Indigenismo akımı Yerli kültür mirasına ilgiyi canlandırmıştır.
Daha çok kırsal kesimde yaygın olan ve hem günlük kullanıma, hem de süslemeye dönük işlevler taşıyan geleneksel halk sanatları ülke çapında çok tutulur. En ilginç örenekler arasında Oaxaca Vadisine özgü kil çömleklerle Tomala köyünde üretilen kuş ve hayvan figürleri sayılabilir. Renkli süslemeler taşıyan pamuk giysilere, pamuk ya da yünden yapılan omuz atkılarına (rebozo) ve serape'lere, renkli sepetlere ve değişik desenli kilimlere ülkenin hemen her yanında rastlanır. Halk müziği Meksika tarihi boyunca en önemli sanat biçimlerinden biri olmuştur. Eski charro'lar (sığır çobanı) gibi giyinen şarkıcılar, günümüzde de şenliklerde ve özel günlerde gitar ve davul eşliğinde şarkı söyler.
Meksika Devrimi'ne ilişkin temalar uzun bir dönem Meksika edebiyatına damga vuran başlıca öğe olmuştur.Köylülerin sorunları ve acıları günümüzde de Juan Rulfo gibi yazarların yapıtlarına konu olmakla birlikte, Meksika edebiyatında evrensel temalara yöneliş belirgin bir ağırlık kazanmıştır. Bu yeni kuşak edebiyatçılar arasında uluslararası düzeyde ün kazanmış Samuel Ramos, Octavio Paz, Carlos Fuentes, Gustavo Sainz ve Juan José Arreola gibi adlar öne çıkar. Oyun yazarı Rodolfo Usigli'nin yapıtlarında da benzer bir yönelim görülür. Meksika tiyatrosuna katkıda bulunmuş öteki çağdaş yazarlar arasında Luisa Josefina Hernández ve Emilio Carballido sayılabilir. Müzikte evrenselleşme çığırına öncülük eden Carlos Chávez'i başka bazı genç besteciler de izlemiştir.
Duvar resmi Meksika'nın dünya çapında adını duyurduğu sanat dallarının başında gelir. Diego Rivera, José Clemente Orozco ve David Alfaro Siqueiros gibi ressamlar Meksika tarihi ve kültürünü kalabalık, canlı, figüratif kompozisyonlarla yansıtan yapıtlarıyla tanınmıştır.
Önde gelen kültür kurumlarından Ulusal Güzel Sanatlar Enstitüsü güzel sanatları yaymaya ve bu alandaki incelemeleri desteklemeye yönelik etkinlikler yürütür. Meksika Senfoni Orkestrası ve çeşitli bale toplulukları da devletten önemli çapta destek görür. Yerli Enstitüsü geleneksel el sanatlarını korumak ve geliştirmekle görevlidir.
Boğa Güreşi Meksika'da bugün de çok sevilen bir eğlencedir.En yaygın spor olan futbolun yanı sıra beyzbol da büyük ilgi toplar. Meksika hafif sıklette birçok dünya şampiyonu boksör yetiştirmiştir.
Basın dünyasında özel sektör egemendir; ülkenin iki büyük televizyon kanalı olan Televisa ve TV Azteca ile Excelsior, Novedades ve El Universal gazeteleri en etkili medya organlarıdır.
Meksika devleti tarafından Beyaz saray da düzenlenen 2001 yılındaki bir partide meksikanın en ünlü şarkıcılarından olan ve devlet başkanları tarafından meksikanın kültürünü yurtdışndaki uluslara çok doğru bir şekilde ulaştıran meksikalı şarkıcı ve oyuncu Thalía George Bush ve diğer devlet başkanlarına karşı bir konser vermiştir.
değiştir Diğer bilgiler
ABD ve Kanada'yla beraber NAFTA'yı oluşturan ülke, hızlı nüfus artış oranı, yüksek işsizlik gibi tipik bir gelişmekte olan ülke görünümündedir. ABD'de yaklaşık on beş milyon Meksika asıllı insan yaşamaktadır.
Yılbaşlarını 12 üzüm yiyerek kutlarlar. Tam saat 12 olduğunda kilise çanı 12 kere çalar her çalışında bir üzüm yenir ve her üzüm yenildiğinde bir dilek tutulur. Eğer böyle yapılırsa dileklerin yerine geleceğine inanılır.
değiştir Dış bağlantılar
- Meksika Cumhurbaşkanlığı
- Meksika resmî sitesi
- /(VIDEO) Meksika video: plajlar, gıda, insan ve gümrük.
|
|||||||||||||
|
|||||
